Aktualności, Europejscy Zieloni

Rezolucja Europejskiej Partii Zielonych o sytuacji w Syrii

Działania oparte na militarnej przemocy nie są w stanie zapewnić Syrii wyjścia z konfliktu. Tylko otwarty na wszystkich proces polityczny może położyć kres wojnie i zapewnić trwały pokój – zadeklarowali europejscy Zieloni na kongresie w Liverpoolu.

Rezolucja przyjęta przez V Kongres Europejskiej Partii Zielonych w Liverpoolu, 2 kwietnia 2017 r.

1. Mordercza wojna domowa rujnuje i traumatyzuje Syrię od ponad sześciu lat. Połowa mieszkańców i mieszkanek kraju była zmuszona porzucić swe domy i żyje dziś w niepewnych warunkach, ponad 6 milionów osób zostało uchodźcami wewnętrznymi, zaś 5 milionów przebywa w obozach dla uchodźców w krajach sąsiednich. W momencie, gdy część ludności Syrii cieszy się chwilowym wytchnieniem od bezmyślnej rzezi i zniszczeń, Europejska Partia Zielonych apeluje do społeczności międzynarodowej o nieodwracanie uwagi od tego kraju.

2. Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że w ostatnim czasie przy różnych okazjach dochodziło do zawieszenia broni. Musimy jednak wzmocnić dyplomatyczne wysiłki w celu trwałego wstrzymania działań wojennych, konsolidacji zawieszenia broni i rozpoczęcia kolejnej rundy rozmów pokojowych. Rozmowy pokojowe muszą być również okazją do zabrania głosu przez reprezentantów społeczeństwa obywatelskiego, w tym kobiety, młodzież oraz członków i członkinie mniejszości etnicznych i religijnych. Od początku tej tragedii Europejska Partia Zielonych zajmowała jasne stanowisko: odrzucamy i potępiamy próby zmuszenia Syryjczyków i Syryjek do uległości w drodze represji i siły zbrojnej. Działania oparte na militarnej przemocy nie są w stanie zapewnić Syrii wyjścia z konfliktu i nie dają jej mieszkańcom i mieszkankom żadnej przyszłości. Tylko otwarty na wszystkich proces polityczny może położyć kres wojnie i zapewnić trwały pokój. Dyktowanie warunków wstępnych i wykluczanie z góry stron negocjacji, np. Kurdów, to najlepsza gwarancja wznowienia walk.

3. Nadejdzie czas, aby przemyśleć i ocenić błędy i porażki Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, a także szerszej społeczności międzynarodowej w konflikcie syryjskim. W przyszłości trzeba będzie wyciągnąć wnioski z dramatycznych konsekwencji wspierania prób obalenia dyktatora w drodze militarnej. Dziś jednak priorytetem jest skupienie wszystkich sił europejskiej dyplomacji i wsparcie rozmów pokojowych toczących się pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednocześnie wzywamy państwa Zatoki Perskiej do konstruktywnego włączenia się w ten proces.

4. Państwa europejskie, obecnie nie bez własnej winy odgrywające marginalną rolę w negocjacjach dyplomatycznych, mają wiele do wniesienia w procesie powojennej odbudowy Syrii. Mogą podzielić się własnymi doświadczeniami pojednania, budowy zaufania i przezwyciężania destrukcyjnych sił wojny. Wraz z miejscowymi siłami demokratycznej opozycji, takimi jak samorządy czy organizacje pozarządowe, państwa europejskie powinny wspierać wizję przyszłej Syrii jako państwa pluralistycznego, otwartego, demokratycznego i szanującego wszystkie grupy. Państwa europejskie powinny użyć swoich wpływów i mocy ekonomicznej, aby skłonić wszystkich zaangażowanych aktorów, a zwłaszcza swoich regionalnych partnerów, do deeskalacji konfliktu zamiast jego podsycania. U podłoża społecznych niepokojów tkwią m.in. przyczyny ekologiczne, np. susze spowodowane zmianami klimatu, dodatkowo zaostrzone przez nadmierną eksploatację wód gruntowych. Kwestia zasobów wodnych to jeden z czynników napędzających regionalne konflikty.

5. Ponawiamy nasze absolutne potępienie zbrodni wojennych oraz masowych naruszeń praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego przez reżim Asada i jego sojuszników, a także okrucieństwa i zbrodnie przeciw ludzkości popełniane przez uzbrojone grupy niepaństwowe, w szczególności Daisz (zwany również IS lub ISIS) oraz Jabhat Fateh al-Sham (dawniej al-Nusra). Wszelkie zbrodnie wojenne i pogwałcenia praw człowieka muszą zostać osądzone. Przyszłe pojednanie musi opierać się na sprawiedliwych rządach prawa.

6. Głęboko ubolewamy nad faktem, że wiele rządów i niektórzy z naszych bliskich partnerów dostarczają militarnego wsparcia toczącym wojnę stronom, które były i nadal są odpowiedzialne za poważne zbrodnie. Głęboko martwi nas, że zbrojna opozycja w Syrii zdominowana jest przez liczne oddziały radykalnych islamistów, którzy na kontrolowanych przez siebie terenach uciskają bądź prześladują kobiety, mniejszości seksualne, nie-muzułmanów, a także muzułmanów niepodporządkowujących się fundamentalistycznej wizji praktyk religijnych.

7. Potępiamy współudział prezydenta Władimira Putina w zniszczeniu Syrii, czego przerażającym przykładem było zrównanie z ziemią części Aleppo przez rosyjskie lotnictwo. Jednak Europejska Partia Zielonych musi realistycznie uznać fakt, że Rosja zapewniła sobie decydującą rolę w syryjskim konflikcie. Ingerencja zza granicy przyczyniła się do przedłużenia i zaostrzenia wojny. Potępiamy tym samym również militarne zaangażowanie innych mocarstw, zwłaszcza Arabii Saudyjskiej, w promowanie i wsparcie zdolności bojowych sekciarskich organizacji terrorystycznych. Szczególnie podkreślamy wkład Turcji w destabilizację sytuacji poprzez inwazję na terytorium Syrii i działania wojenne, skierowane przede wszystkim przeciwko uzbrojonym grupom syryjskich Kurdów, którzy skutecznie bronili swoich terenów przed ISIS i innymi oddziałami ekstremistów.

8. Stanowczo potępiamy zbrodnie przeciw ludzkości popełnione przez wszystkie strony tego krwawego 6-letniego konfliktu. Należą one do najgorszych naruszeń praw człowieka w najnowszej historii i żadne argumenty – religijne, etniczne czy polityczne – nie mogą ich usprawiedliwić. Jesteśmy wstrząśnięci doniesieniami o zbrodniach dokonywanych w więzieniach pod kontrolą reżimu Asada.

9. Pozostajemy przekonani, że ani skuteczne rozwiązanie konfliktu, ani zapewnienie Syrii trwałego pokoju nie jest możliwe bez osądzenia zbrodni popełnionych przez reżim Asada i inne strony konfliktu. Pokój nie jest przeciwieństwem sprawiedliwości: stabilny pokój wymaga rozliczenia się z przeszłością. Jeśli sprawiedliwość jest naszym celem, nie możemy czekać z nią do zakończenia wojny. Dlatego popieramy powołanie przez ONZ Bezstronnego i Niezależnego Międzynarodowego Mechanizmu w celu gromadzenia dowodów najpoważniejszych zbrodni popełnianych w Syrii. Wzywamy europejskie rządy do zapewnienia temu Mechanizmowi wystarczających funduszy, aby mógł wykonywać swoje ważne zadania. W tym kontekście Europejska Partia Zielonych z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź konferencji w sprawie Syrii zaplanowanej na 5 kwietnia 2017. Oczekujemy, że na tej konferencji obecne będą demokratyczne siły opozycji działające w kraju i za granicą. Podkreślamy znaczenie pełnej przejrzystości ewentualnego wsparcia finansowego dla tych sił.

10. Ubolewamy nad zablokowaniem wniosku Rady Bezpieczeństwa ONZ do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Wzywamy rządy państw Unii Europejskiej do skoordynowanych działań na rzecz pociągnięcia do odpowiedzialności osób winnych zbrodni wojennych w Syrii. Apelujemy o wprowadzenie i wzmocnienie zasady powszechnej jurysdykcji w sądach państw Europy. Im szersze zastosowanie będzie miała ta zasada, tym mniejsze ryzyko, że sprawcy zbrodni unikną odpowiedzialności.

11. Potępiamy przerażające zbrodnie ISIS w regionie i poza nim, w tym zamachy na cywilów na ulicach Berlina, Brukseli, Stambułu, Londynu i Paryża. Konieczne jest pokonanie tej przestępczej grupy masowych morderców i postawienie sprawców zbrodni wojennych przed wymiarem sprawiedliwości. Walka z ISIS wymaga rozwiązania problemów, którymi ta organizacja się żywi, takich jak sekciarstwo czy marginalizacja i dyskryminacja grup takich jak arabscy sunnici. Potrzebna jest starannie przemyślana strategia, z wiodącym udziałem miejscowych aktorów, tak aby znaleźć trwałe rozwiązanie konfliktu i zabezpieczyć się przed sytuacją, w której miejsce ISIS zajmie kolejna ekstremistyczna organizacja. Należy przypomnieć twardą lekcję wyzwolenia Faludży, w miarę tego, jak rozwija się bitwa o Mosul i nadchodzi bitwa o Rakkę.

12. Europa powinna przy każdej okazji wspierać budowanie zdolności działania mieszkańców i społeczeństwa obywatelskiego Syrii, w szczególności za pośrednictwem organizacji promujących prawa człowieka, równość, w tym równość kobiet i mężczyzn oraz prawa mniejszości, demokrację i oddolną kontrolę społeczną, zarówno w samej Syrii, jak i wśród syryjskich uchodźców i uchodźczyń za granicą.

13. Ponadto, w dłuższym okresie Unia Europejska będzie musiała we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych poważnie zaangażować się w proces budowania instytucji państwowych w Syrii po zakończeniu wojny.

14. Europejska Partia Zielonych ponawia wyrazy solidarności z sąsiadującymi z Syrią państwami i narodami, które przyjęły miliony syryjskich uchodźców, przypominając światu, a zwłaszcza europejskim rządom, że solidarność z cierpiącymi ludźmi jest fundamentem człowieczeństwa. Europa powinna się wstydzić za siebie.

15. Potępiamy podporządkowanie europejskiej polityki rozwojowej, polityki migracyjnej oraz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa wąskim, ksenofobicznym i zaściankowym przesłankom. Domagamy się, aby Europa zwiększyła wsparcie dla sąsiadów Syrii, goszczących miliony uchodźców z tego kraju, bez traktowania tego jako sposobu na budowanie antymigracyjnych murów czy wspierania reżimów autokratycznych.

16. Proponujemy, aby instytucje europejskie i państwa członkowskie wspierały programy edukacyjne dla syryjskich dzieci będących uchodźcami. Porozumienie Unii Europejskiej z Turcją nie rozwiązało sytuacji, a jedynie odepchnęło wyzwanie z dala od terytorium Europy. Wzywamy państwa członkowskie, aby w końcu stanęły na wysokości zadania i zaczęły działać zgodnie ze swoimi zasadami i zobowiązaniami w ramach międzynarodowego prawa humanitarnego względem uchodźców i osób ubiegających się o azyl (w tym wydając wizy humanitarne). Państwa członkowskie UE powinny dotrzymać obietnicy relokacji uzgodnionej liczby 160 tysięcy uchodźców z Grecji i Włoch. Do dziś relokowano zaledwie 10% tej liczby. Ponadto Unia Europejska powinna relokować dodatkową liczbę (najsłabszych) uchodźców wskazanych przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, aby odciążyć obozy dla uchodźców w regionie. Należy również stworzyć bezpieczne trasy dotarcia do Europy alternatywne wobec tych wykorzystywanych przez przemytników – nierzadko przestępców. W momencie, gdy będzie możliwe zagwarantowanie tym osobom bezpieczeństwa, państwa europejskie powinny ułatwiać dobrowolne powroty uchodźców do Syrii, aby wesprzeć budowę nowego społeczeństwa w oparciu o wartości demokratyczne i szacunek dla praw człowieka. Konsekwentnie domagamy się stworzenia autentycznie europejskiej procedury i polityki azylowej.