Aktualności, Uchwały Rady Krajowej

Zieloni: Proponowane przez PiS zmiany w kodeksie wyborczym są niebezpieczne.

Nowa ordynacja samorządowa to niebezpieczna transakcja wiązana – pod pozorem wzmocnienia lokalnej demokracji umacnia dwupartyjne zabetonowanie Polski. Stanowisko Rady Krajowej Partii Zieloni.

Demokracja, jako wartość jest jednym z głównych filarów programu Partii Zieloni od jej powstania. Z tego powodu projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, budzi nasze uzasadnione obawy. W jego ramach pod osłoną bardzo ważnych dla wzmocnienia lokalnej demokracji zmian w ustawach samorządowych, wzmacniających pozycje radnych oraz mieszkańców, próbuje się przemycić bardzo złe zmiany w kodeksie wyborczym, które ograniczają demokrację lokalną, upartyjniają organizacje wyborów oraz dają wielkie pole do manipulacji okręgami wyborczymi we wszystkich jednostkach samorządu terytorialnego. Nowelizacja ta jest bardzo niebezpieczna transakcja wiązaną.

Zieloni zawsze będą popierać propozycje zmian w prawie wzmacniające pozycje mieszkańców oraz ich reprezentantów w ciałach uchwałodawczych w ramach lokalnej demokracji. Popieramy proponowane w projekcie zmiany w ustawach samorządowych wprowadzających m.in.:

  • obywatelską inicjatywę uchwałodawczą we wszystkich jednostkach samorządu terytorialnego,
  • wzmocnienie pozycji radnych poprzez przyznanie im większych uprawnień kontrolnych wobec władzy wykonawczej oraz samorządowych jednostek organizacyjnych,
  • regulacje dotyczące tworzenia klubów radnych i wzmocnienia pozycji klubów opozycyjnych.

Jednocześnie duży niepokój budzą w nas propozycje zmian w kodeksie wyborczym. Co prawda, występują tam dobre propozycje, takie jak:

  • likwidacja JOW-ów do rad najmniejszych gmin i wprowadzenie wyborów proporcjonalnych,
  • zmniejszenie minimalnej i maksymalnej liczby kandydatów na listach wyborczych,
  • wyraźne ulepszenie zasad prowadzenia kampanii wyborczej,
  • dwukadencyjność wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.

Jednakże w tym samym projekcie znalazły się propozycje antydemokratyczne, otwierające drogę do manipulacji wyborczych oraz betonowania lokalnych scen politycznych, jak:

  • masowe upartyjnienie i zabetonowanie komisji wyborczych od poziomu obwodu po województwo poprzez zagwarantowanie w nich de facto 2/3 miejsc tylko dla partii politycznych obecnych w Sejmie i sejmikach wojewódzkich i przyznanie pozostałym partiom oraz komitetom wyborców tylko pozostałych miejsc, jako puli do rozlosowania,
  • wprowadzenie nowej procedury liczenia głosów, która w swej istocie jest procedurą długotrwałą, meczącą dla członków komisji obwodowych oraz tworzącą potencjalnie duże rozbieżności i konflikty w ramach komisji obwodowej,
  • wprowadzenie bardzo małych okręgów wyborczych, w których będzie obsadzane od 3 do 7 mandatów, co oznacza wprowadzenie bardzo wysokich progów naturalnych wymagających uzyskania od 12,5% do 25% poparcia dla zdobycia mandatu. De facto doprowadzi to do zabetonowania rad przez obecność w nich tylko dużych ugrupowań partyjnych i lokalnych, utrwalając w ten sposób lokalne układy,
  • nadanie wielkiej roli wojewódzkim i powiatowym komisarzom wyborczym, którzy w ciągu 3 miesięcy od wejścia nowelizacji w życie stworzą nowy podział na okręgi wyborcze i obwody głosowania w każdej jednostce samorządu terytorialnego. Łączy się to z niejasną procedurą wyboru nowych komisarzy wyborczych, wskazującej tylko na uprawnienie PKW do powołania komisarzy na 5-letnią kadencje z bardzo ogólnie określonego i szerokiego grona osób z „wyższym wykształceniem prawniczym”.

Z powyższych powodów Rada Krajowa Partii Zieloni uważa projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, za niebezpieczną transakcję wiązaną. Popieramy wprowadzenie proponowanych zmian w ustawach samorządowych, jako osobną nowelizację nieobejmującą jednocześnie zmian w kodeksie wyborczym.

Uważamy, że zmiany w kodeksie wyborczym są niezbędne, lecz powinny mieć one inny charakter i dlatego proponujemy:

  • Wprowadzanie w kodeksie wyborczym zasady, że cała gmina, powiat lub województwo stanowi jeden okręg wyborczy do rady danej jednostki samorządu terytorialnego, co pozwoli uniknąć manipulacji okręgami wyborczymi,
  • Zniesienie progów wyborczych oraz wprowadzenie metody Sainte-Laguë do podziału mandatów w wyborach samorządowych, co zapewni prawdziwą proporcjonalność,
  • Wprowadzenie możliwości startu niezależnym kandydatom i kandydatkom na jednoosobowych listach wyborczych.

Tylko proponowane przez nas zmiany w kodeksie wyborczym realnie zwiększą udział obywateli w procesie wybierania swoich rad oraz pozytywnie wpłyną na demokrację lokalną.

Rada Krajowa Partii Zieloni

18 listopada 2017 r.