Stanowisko Rady Krajowej Zielonych w sprawie rozszerzenia systemu kaucyjnego

Szanowna Pani Wiceministro,

z niepokojem obserwujemy ostatnie zmiany prawne dotyczące zmniejszenia katalogu produktów opakowaniowych, które obejmują niedawno wprowadzony system kaucyjny. Wyjęcie poza ogólnopolski system szklanych butelek wielokrotnego użytku (głównie po piwie i w mniejszym stopniu wodzie), to mylny sygnał wysłany w stronę konsumentów, którzy gremialnie opowiedzieli się za kaucjami. Świadczą o tym optymistyczne dane z ostatnich miesięcy przekazywane przez operatorów systemu. Argumenty przywoływane przez specjalistów od gospodarki obiegu zamkniętego przekonują nas w tym względzie bardziej niż tezy producentów i dystrybutorów. Dla powodzenia funkcjonowania systemu, a co za tym idzie zwiększenia poziomu selektywnej zbiórki odpadów i wypełnienia nałożonych na nas przez Unię Europejską zobowiązań, najistotniejsza jest prostota systemu i stopniowe rozszerzania katalogu produktów objętych kaucją o kolejne kategorie odpadów opakowaniowych.

Dlatego w momencie, w którym trwają prace nad rozszczelnieniem systemu, apelujemy do Pani Ministry o podjęcie działań na rzecz przygotowań do rozszerzenia systemu kaucyjnego o kolejne pozycje.

Za konieczne i korzystne uważamy włączenie do systemu opakowań po produktach mlecznych. Przykłady z innych państw europejskich, również tych o cieplejszym niż polski klimacie, pokazują, że prezentowana podczas prac legislacyjnych przez przetwórców mleka perspektywa jest nieprawdziwa. W żadnym z państw, w których system kaucyjny obejmuje pojemniki po mleku czy jogurcie, nie występują problemy z utrzymaniem higieny czy komfortu prowadzenia zbiórki.

W przeciwieństwie do branży mleczarskiej, producenci opakowań wielomateriałowych, tzw. tetrapaków już na etapie pisania ustawy sygnalizowali gotowość wejścia do systemu. Polska dysponuje nowoczesnymi liniami produkcyjnymi, które z łatwością przetworzą zebrane z rynku opakowania na pełnowartościowe surowce. Przyłączamy się do apelu branży o pilne rozpoczęcie prac nad spełnieniem jej oczekiwań.

Najbardziej jaskrawym i najczęściej dyskutowanym społecznie problemem z zakresu gospodarowania odpadami po napojach jest kwestia tzw. małpek, czyli szklanych opakowań po alkoholu niskiej objętości. Według dostępnych danych rynkowych nawet 1.3 mln butelek codziennie trafia na trawniki, do rzek, a w najlepszym przypadku do koszy komunalnych, gdzie mieszają się z innymi odpadami, co wydatnie zmniejsza szanse na odzyskanie cennego surowca. „Małpki” to zmora, z którą skutecznie walczyć można albo przez ich zupełne wycofanie z rynku, albo objęcie ich systemem kaucyjnym. Przykład krajów naszego regionu (importująca polskie „małpki” Rumunia) pokazuje, że objęcie tego typu butelek kaucją jest możliwe. Kolej na nas.

Chcielibyśmy zapewnić Panią o naszym pełnym wsparciu na każdym etapie prac nad rozbudową i ulepszaniem systemu kaucyjnego. Jego wprowadzenie jesienią zeszłego roku to Pani wielki sukces, w którym Zieloni, od lat zabiegający o pójście drogą GOZ, mieliśmy swój udział.

Życzymy wytrwałości.